NE DERLER

İnsan nefsi devamlı surette başkaları tarafından takdir edilmek, övülmek arzusundadır. Böyle olunca da sürekli olarak insanları razı etme, onlar tarafından yerilmeme düşüncesi insana hakim olmaktadır. Çünkü nefisler asla yerilmeyi, kötülenmeyi, tenkit edilmeyi sevmemektedir. Ancak bütün insanları razı etmek mümkün olmadığı gibi gerekli de değildir. Zira insanların birçoğu kendisini yaratıp türlü nimetler bahşeden Rabbül Âlemin(cc)den bile razı değilken sen tüm insanları nasıl razı edebilirsin ki?

Nice insanlar güzel ahlak abidesi olan peygamberlerden ve evliyadan bile razı olmamışlar, bizden razı olurlar mı dersin?

Herkesi razı edemeyeceğimize göre neden hesabımızı halkın rızasına göre yapmaya çalışırız ki. Toplum içinde bir iş yapacağımızda çoğu zaman ”falan ne der?” diye düşünürüz de tavır ve davranışlarımızı “falana ve filana göre” ayarlamaya çalışırız. Yeter ki komşular, eş- dost, arkadaş beni kınamasın, bana laf söylemesin, hakkımda kötü düşünmesin. Yememizi, içmemizi, giyinmemizi, eğlenmemizi, sakalımızı vs. hep “ne derler sendromu” ile dizayn etmeye kalkarız.

Bu tür davranışlar genelde insanlar arasında şan, şöhret, nüfuz sahibi olmak, hep takdirle karşılanmak, övülmek düşüncesiyle yapılır. Bu ise tamamen nefsi emmarenin tahakkümünün sonucudur. Nefsi emmarenin ise insanı ulaştıracağı son nokta ancak uçurumlar ve çukurlardır.

İşte bazen amellerimizde bile bu sendrom etkili olurda yaptığımız ameller boşa gider. Zira falan için yapılan amel şirk, filan için terk edilen amel ise riyadır.

Zaman zaman toplanan yardımlarda vereceğimiz meblağın miktarını “ne derler” hastalığı belirler. Bizler hayır hasenat yaptığımızı zannederken aslında amacımız beğeni toplamaktır, kınanmamaktır.

Belirli bir yaşa geldiğimizde artık bir çok şeyden el- etek çekmeye ve camiye gitmeye başlarız. Bu durumda daha ziyade ya ölüm korkusu ya da kınanma korkusu hakimdir. İsyanla geçirilen bir ömrün sonunda ihlası ve takvayı elde etmek genelde zordur. Harap olan bir kalpden Allah rızası zor çıkar.

İnsanlara yaranmak çok zordur, ne yapsan bir kulp takarlar. Para kazanırsın “nereden kazandı”, ev araba alırsın “nereden aldı, birden köşeyi döndü ” derler. Kaybedene “har vurup harman savurdu” derler. İyi giyinirsin “kibirli, gösteriş hastası” derler. Giyimine dikkat etmezsen “pejmürde” olursun. Helale, harama dikkat ediyorsan “ahmak” olabilirsin, dikkat etmiyorsan “helal olsun” derler. Eğer dinini yaşamada biraz gayretliysen “ya kafayı yemişsin ya da koyu sofu” olmuşsundur. Başörtüsü takıyorsan “siyasi simge” olarak kullanıyorsundur. Malını israf etmiyorsan “mezara mı götüreceksin” derler. Derler de derler.

İşimizi, yaşantımızı insanların söyleyecekleri şeylere göre organize etmeye kalkarsak geleceğimiz şaşar, hayatımız kayar. Böyle bir ruh hali içinde insanın hayatı zehir olur. Sonunda “ne İsa’ya ne Musa’ya” yaranamaz, perişan olup gider.

Cenab-ı Allah(cc) ”Allah istemeden siz isteyemezsiniz” diyor. Allah istemeden kimse bize ne zarar verebilir nede fayda verebilir. Ne bize rızık verebilir ne de rızkımızı kesebilir. Allah'tan gelene kim engel olabilir ki. O zaman bizim tüm yaşantımızı bize fayda ve zarar veremeyecek olanlara göre dizayn etmemiz bir aldanış, bir gaflet değil mi? Bu uykudan, ölmeden önce uyanmazsak bizlere çok yazık olacak.

Bir kimse bizim aleyhimizde konuşur, gıybetimizi yapmışsa bize ikramda bulunmuştur, varsın yapsın. Tasavvuf büyükleri kendilerinin gıybetini yapan insanlara hediye göndermişler, onlar bize ikramda bulundular diye. İnsanın yaptığı işler Allah katında takdir edilebilecek evsafta ise başkalarının takdir etmemesinin ne değeri var ki.

O halde insan yüzünü halka değil Hakka çevirmeli, ben ne yaparsam Allah benden razı olur diye düşünmeli, insanları memnun etmeye çalışmamalıdır. Bizler “halk ne der” değil “Hakk ne der” düşüncesiyle hareket etmeliyiz. Bu durumda insan Allah için yaşar ve Allah için ölür. Her iki âlemde de rahat eder. Zira hep başkalarını memnun etme düşüncesindeki bir insanın kalben huzurlu olması mümkün değildir. Halk için yaşayanın Allah katında bir değeri de olmaz.