OSMAN'IN DÜŞEĞİ
Yukarı Suçatı'dan yokuşa çıkıp, Gürün istikametine giden yolu geçip, Çörtenliği sağ tarafa alarak az da olsa çam ağaçlarıyla kaplı Sarıoğlan dağına tırmanıp zirveye gelindiğinde Osman'ın Düşeği ile karşılaşırsınız.
Buradan bakıldığında; Güney istikametinde Karahisar, Kuzeyinde Say dağı ve Sazcağızsuyu'na giden yol, Batısında Gakmalar ve Doğusunda Kayseri-Malatya karayolu ile Tohma vadisi olanca ihtişamı ile görülür.
Çocukluğumuzda diğer komşu çocuklarıyla beraber kuzu ve gıdikleri yaymaya gittiğimiz yokuşun ardından, kuzu ve gıdikleri yaya yaya Osman'ın Düşeğine kadar çıkardık.
Hele bir defasında gittiğimizde Düşeğin defineciler tarafından delik deşik edildiğini gördük. Hep beraber sal taşları toplayarak bu mezarın üstüne yığmıştık. Anlatılanlara göre Osman'ın Düşeğinin kısaca hikayeside şöyle.
Osmanlı-Rus savaşında(93 harbi) Rus zulmünden illallah eden insanlar doğdukları,büyüdükleri anayurtlarını terkederek çoluk çocuk, yaşlısı, genci bölük bölük yollara düşüp Osmanlı ülkesine kadar gelmişler. Çoğu yollar da telef olan bu insanlardan geriye kalanlar Anadolu'nun çeşitli yerlerine yerleşerek kendilerine yurt tutmuşlar.İşte bu muhacirler arasında Osman da varmış.Ailesinin büyük kısmını Anayurtlarında ki baskılarda geri kalanlarıda yollarda kaybeden Osman babası ve küçük kardeşiyle beraber bizim köye kadar gelirler.
Konakladıkları yerde hasta babasını da kaybeden Osman, küçük kardeşiyle beraber ortada kalmışlar. Köylü bu çocuklara sahip çıkarak buraya yerleşmelerine yardımcı olmuşlar.
Sarı saçları, yeşil gözleri ve değişik tabiatı ile Osman,köyde sevilen ve aranan biri olmuş.İlerleyen zamanlarda çalışkanlığı,dürüstlüğü ve yardım severliliği ile de köylünün hem güvenini hem de saygısını kazanmış. Sarı saçlarından dolayı köy içerisinde sarıoğlan diye çağrılmaya başlanmış.
Yaşı genç olmasına rağmen bulunduğu ortamlarda sözü,sohbeti dinlenir biri haline gelmiş.Belli bir süre sonrada Osman'ın kardeşi de köyü terkederek başka yere gitmiş.Hiç evlenmeyen Osman, "Yalnız doğdum,yalnız yaşadım, yalnız ölürüm"diye köyün içerisinde dolaşırmış.Bazende köyden ayrılır günler sonra geri döner kimse nereye gittiğini bilmezmiş.
Köyde olduğu zamanlarda da yaşlı ve yoksul insanların yardımına koşar, gece gündüz demeden kimin ne ihtiyacı olsa karşılamaya çalışırmış. Akşamdan komşularından aldığı bir kaç hayvanla her zaman olduğu gibi dağa oduna gitmiş.Sabah uyanan komşuları üstlerinde yük olmadan kapıda bekleyen hayvanları görünce Osman'ın başına bir iş geldiğini anlamışlar. Köylü hep beraber Osman'ı aramaya çıkarlar ve aramalar sonucu Osman'ın ölüsüyle karşılaşırlar.
O yıllarda, Osmanlı topraklarında yaşayan gayr-i müslimler çeteleşerek bulundukları yöredeki köylülere eziyet etmeye başlarlar. İşte gece dağda bu çetelerle karşılaşan Osman, bunlarla çatışmaya girer ve orada şehit düşer. Köylüler Osman'ı buldukları yere defnederler. Köylü uzun süre Osman'ın yasını tutar. Kafkaslar'da gözlerini hayata açıp çileli bir hayattan sonra doğduğu yerden binlerce kilometre uzakta gözlerini bu dünyaya kapayan Osman'ın ölüsünü buldukları yere "OSMAN'IN DÜŞEĞİ" bu dağada "SARIOĞLAN" derler.
Eskiden adağı olanlar Osman'ın Düşeğine gelerek adaklarını burada keserlermiş. Daha sonraları bu adet ortadan kalkmış. Son zamanlarda iyice kaybolmaya yüz tutmuş olan Osman'ın Düşeğini Y.Suçatı'dan Halil Pehlivan onartmış.
HULUSİ TATAR
İZMİR