PİŞMAN DEĞİLİM

Biz insanoğlu çok aceleci bir fıtratta olmamıza rağmen nefsimize ağır gelen hayırlı işlerde hiç de acele etmiyoruz. Nedense hemen yapmamız gereken bir çok şeyi sürekli olarak erteliyoruz. Bu şey bir ticari faaliyet, bir dostu ziyaret, bir ibadet yada bir hizmet olabilir.

Bizlerin sürekli olarak ertelediğimiz şeylerden birisi de tövbedir. Bu konuda gerçekten çok ihmalkar davranıyoruz. Bunda elbette çeşitli nedenler yada vesveseler etken olmaktadır. Ya henüz genç olduğumuzu düşünüyoruz veya bazı kötü alışkanlıklarımızı terk etmek sanki dünyanın sonu gibi geliyor. Ya da “benim zaten kalbim temiz, tövbe edecek neyim var ki” düşüncesiyle bir türlü tövbeye yanaşmıyoruz. Bazıları ise “tövbe edersem bir daha günaha dönmemem gerekir. Bunu da yapamayacağım için tövbe edemem” diye tamamen şeytandan olan böyle bir vesvese ile tövbeye yanaşmıyor.

Tövbe Allah(cc)’ın en çok sevdiği şeylerin başında gelmektedir. Çünkü tövbede kul kendi acziyetini, Allah’ın azametini idrak ve O’na karşı pişmanlığını izhar etmektedir.

İstiğfar ayrıdır, tövbe ayrıdır. İstiğfar, işlemiş olduğumuz günahlar için Allah’tan af ve mağfiret dilemektir. Tövbe ise eski kötü halimizden dönmek ve yönümüzü Allah’a çevirmektir. Kalbi temizlemek, nefsi ıslah etmek ve ahlakı güzelleştirmektir. Tövbe herkesin üzerine farzdır.

Ne zamana kadar tövbelerimizi erteleyeceğiz? Ölüm meleği gelinceye kadar mı? Ölüm belki de aniden çıkıp gelecek. İstesek de bizlere mühlet verilmeyecek. Allah Resulü(as); “tövbe etmek istedikleri halde tövbesini geciktirenler helak oldular” buyurarak tövbe etmekte acele etmemiz gerektiğini ifade etmiştir. Tövbe etmeyen kalplerimizin sıkıntısı dünyayı bir azap yurduna çevirirken bundan kurtuluşun bedeli tövbedir.

Dünyadaki bir çok şey bizi amel-i salih işlemekten, Allah’a hakkıyla kulluk yapmaktan alıkoyuyor. Kimimiz servet, kimimiz şehvet, kimimiz şöhret ve kimimizde siyaset yolunda ömrümüzü heba ediyoruz. Oysa geçen her an sermayemizden gitmekte ve istesek de boşa geçen bir anı bile yeniden yaşama imkanımız yoktur.

Tövbe alim, cahil, zahid, abid herkes için gereklidir. İçki içen, kumar oynayanın tövbe etmesi gerektiği gibi sürekli namazını kılan içinde gereklidir. İçki içen, adam öldüren yada zina edeni çok günahkar olarak görürken belki günde yüzlerce defa yaptığımız gıybeti, hasedi, kibri, riyayı, ucubu, yalanı vs. pek önemsemeyiz. Kıldığımız namazların bizi fuhşiyattan ve kötülüklerden alıkoyacağını Allah(cc) kur’an da zikretmişken bizim kıldığımız namazlarımız neden bizleri kötülüklerden alıkoymadığını düşünmüyoruz? Her birimiz amellerimizi beğeniyor ve kendimizi kamil Müslümanlar olarak görüyoruz. Halbuki yaptığımız tüm ibadetlerden dolayı ve hatta yaptığımız tövbelerimize de tövbe etmemiz gerektiğini büyükler söylemişler.

Nasıl bir tövbe?

Allah bizden tövbey-i Nasuh yani bir daha işlememek azmiyle tövbe etmemizi  istemektedir. Allah (cc) “tövbeyi Nasuh yapanların tövbelerini kabul edeceğini ve yapmış oldukları seyyiatları(günahları) hayıra tebdil edeceğini”(Furkan-70) vaat etmiştir. Bu konuda rahmetli Muhammed Raşid(ks) hz.leri zamanında bir zat tövbe etmek için gelmiş ve Seyda hz.lerinin elinden tövbe etmek istemişti. Seyda hz.leri bu zata “ Ya Rabbi, ben pişmanım, bütün yapmış olduğum günahlardan, keşke yapmasaydım. İnşallah bir daha ben yapmayacağım.” diye tövbe verirken tövbe eden zat ise “Ya Rabbi ben pişman değilim..” diyor. Seyda hz.leri her ne kadar” Ya Rabbi ben pişmanım” dediyse de her seferinde “ben pişman değilim” demeye devam ediyor.. Tövbenin sonunda bu zata;

-          Neden ben pişman değilim diye söyledin? Sorusunu sordular ve;

-          Eğer benim gördüğümü siz görseydiniz sizde aynı şekilde söylerdiniz cevabını aldılar. Bu zata;

-          Sen ne gördün ki? diye sorduklarında ise;

-          Ben Seyda hz.lerinin elinden tutup tövbe etmeye başladığım zaman amel defterim benim gözümün önüne açıldı. Seyda hz.leri ”Ya Rabbi ben pişmanım” diye tövbe vermeye başlayınca gördüm ki daha önce yapmış olduğum tüm günahlarım siliniyor ve diğer tarafa hasenat olarak yazılıyordu. Ben de keşke biraz daha günah işleseydim de sevabım daha çok olsaydı diye düşünerek “Ya Rabbi ben pişman değilim” dedim.  

İşte bu Allah’ın vaadidir ve Allah vaadinden dönmez. Bu ve benzeri olaylar bir hakikatin tezahürü olan ve insanların kalpleri itminan bulsun diye numune olarak gösterilen bürhanlardır. Her tövbe edenin aynı şeyleri hakk-el yakin müşahede etmesi gerekmiyor. Ama madem Allah(cc) böyle vaad etmiştir, bize düşen buna iman etmektir. Yine büyükler, “eğer bir insan samimi olarak tövbe ederde acaba benim tövbem kabul oldu mu diye şüpheye düşerse insana ilk günah olarak bu yazılır” demişler.

Gerçek tövbe Mürşit elinde olur

Bir çok insan mürşit elinde tövbeyi benimsememiş, böyle bir tövbenin şart olmadığını söylemiştir. Tövbe için bir kimsenin Allah ile kul arasına giremeyeceğini ve tövbenin yalnız başına da yapılabileceğini ifade etmişlerdir. Eğer insanın kendi kendine yaptığı tövbenin sonunda ahlakında, yaşantısında bir değişiklik olmuyor ve yönünü Allah’a döndermiyorsa bu tövbe tövbe değildir. Halbuki Cenab-ı Allah Nisa-64 suresinde günah işleyenler için en güzel tövbe şeklinin nasıl olması gerektiğini tarif etmiştir. Bu ayette Allah(cc); “Eğer onlar kendilerine zulmettikleri(günah işledikleri) zaman sana(Resulullah’a) gelseler de Allah’tan bağışlanmayı dileseler, Resul de onlar için istiğfar etseydi, Allah’ı ziyadesiyle affedici ve esirgeyici bulurlardı.”

Bu ayetin tefsirinde  Fahreddin Razi(ks) hz.leri şöyle demektedir: “Peygamberimiz ile birlikte yapılan tövbenin bir faydası da, tövbe yapanın istiğfarındaki gaflet ve kusurlarının Hz. Peygamber’in istiğfarı ile giderilmesi ve ilâhî huzura sahih ve sağlam bir tövbe olarak ulaşmasıdır. Çünkü kendileri için istiğfar eden Peygamber’i Allah-u Tealâ seçmiş, onu vahyi ile şereflendirmiş, kendisi ile kulları arasında bir elçi yapmıştır. Bundan dolayı, onun şefaat ve vesilesiyle huzuruna gelen bir şeyi geri çevirmemektedir.” (Tefsir-i Kebir)

Demek ki en güzel ve etkili olan tövbe bu şekilde yapılandır. Zira tövbe için gelenlere Resulullah(as) da dua etmekte ve Allah’tan onların tövbelerinin kabul olmasını istemekte, Cenab-ı Allah’ta tövbelerini kabul etmektedir.

İşte Allah Resulü’nden sonra O’nun varisleri olan kamil mürşitler de Peygamberimizin yöntemini kullanarak tövbe edenlerin af ve mağfireti için dua etmektedirler. Allah’a yakınlık ve dostluk hasıl etmiş olan bu zatların duaları makbuldür. Asr-ı saadette cahiliye toplumunda görülen mükemmel değişikliklerin ve irşadın benzer numuneleri Evliyaullah’ın elinde yapılan tövbelerle de ortaya çıkmış, nice eşkıyalar evliya olmuştur. Böyle bir tövbeyi Allah emretmişken mürşit elinde yapılan tövbeleri yanlış yorumlayarak bunu “şeyhin günahları affetmesi yada şirk “olarak telakki etmenin insaflı bir tarafı yoktur. Allah’a karşı işlenen günahlarda hiç kimse mürşitten günahlarını affetmesini istememekte, günah kime karşı işlenmişse tövbe de O’na karşı yapılmaktadır.

Allah Resulü’nün bile günde yetmiş yada yüz defa tövbe ettiği düşünülürse bizlerin tövbemizi ertelemek için hiçbir haklı gerekçemiz olamaz. Herkes tövbeye muhtaçtır ve kulluk için tövbe şarttır. Tövbe samimiyet ister, pişman olmayanın tövbesi de yoktur. Ey emmare nefis! Peygamberimizin;” Tövbe eden hiç günah işlememiş gibidir” buyurduğu gibi tövbe ile temizlenmek ve kulluğun zevkine varmak için pişmanlık ateşini ne zaman yakacaksın? Tövbe etmek için yarını bekleyen aldanmıştır.