İnsanın eşya ile temasının giderek sanallaştığı çağımızda, bir ‘tık’la renkli ekranlarda arzı endam eden elektronik mektuplar, bir zamanlar postacının mahrem taşıyan emektar ellerinden elimize ulaşırdı. İşte o dönemlerde PTT’nin T’sinin henüz ayrılmadığı yıllarda Suçatı’da küçük, mütevazı bir PTT acenteliğimiz vardı. Burada kasabamıza hizmet etmiş ve ismi âdete PTT ile özdeşleşmiş bazı isimler vardır. Işte bu değerli isimlerden biri de Turan BAYAT, namı diğer Postacı Turan Amcadır. Kasabamızda uzun yıllar görev yaptıktan sonra emekli olmuş ve Kayseri’ye yerleşmiş olan bu büyüğümüzle görüşme imkânı bulduk. Suçatı Haber adına yaptığımız bu röportaj, Turan Amca’ya küçük de olsa bir vefa örneği olur düşüncesindeyiz.

Emrullah TOPRAK: Turan Amca öncelikle, bizi kabul ettiğiniz için çok teşekkür ediyoruz.

Turan BAYAT: Sağ olun, ben de teşekkür ederim.

E.T. : Bize biraz kendinizden bahseder misiniz? Nerede doğdunuz? Aslen nerelisiniz?

T.B. : Ben 1934 yılında Gürün’de doğdum. Dedelerimiz Orta Asya’dan göç edip gelme Bayat Oymağı’na mensup bir aile imiş. Soyadımız da bu oymaktan geliyor. Dedem Gürün’e yerleştikten sonra ticaretle uğraşmış. Gürün’den Suriye’ye Gürün Şalı satmaya gidermiş. Tekrar oradan, Şam’dan ipek ve iplik getirir Gürün’de Ermeni ustalara dokutur, dokunan şalı yine oralara götürür satarmış. Biz iki kardeşiz. Ben yedi sekiz yaşlarındayken babam vefat etti. Annem Telinli, Uzun ailesinin kızıdır. Emekli Öğretmen Hamit Uzun ile amca çocuklarıdır. Gençliğimde Gürün’de askerlik çağına kadar kahvecilik yaptım.

E.T. : Bu mesleğe yani PTT kurumuna ilk girişiniz nasıl oldu?

T.B. : 1960 yılında Sivas’ta bir imtihan açılmıştı. Polisliğe ve PTT’ye memur alınacaktı. Ben de o imtihana girdim. İlk tayinim Erzincan’ın Kemaliye kazasına postane memuru olarak yapıldı. Kemaliye’de üç yıl çalıştım.1963 yılında Gürün postanesine geldim.

E.T. : Suçatı’da hangi yıllar arasında çalıştınız? Bize o yıllardan bahseder misiniz?

T.B. : Suçatı’da 1969 yılından 1985’e kadar 16 sene çalıştım. 1969’da Suçatı’da belediye teşkilatı ilk kurulduğunda PTT acenteliği de açılacaktı. O zaman Gürün postanesinde çalışıyordum. Ben kendi isteğimle Suçatı’na geldim ve Mehmet Karakuş’un evinin altında bir odada ilk PTT şubesini açtım. Belediye binası da zaten oradaydı. O eski toprak binada üç yıl çalıştım. Sonra yeni belediye binası ve belediye dükkânları yapılınca 1972’de yeni yerimize geçtik (şimdiki manavın olduğu yer). 1985’te emekli oluncaya kadar orada çalıştım. Emeklilikten üç yıl sonra da 1988’de Kayseri’ye yerleştik.

E.T. : Suçatı’da çalışırken mutlaka ilginç ya da komik olaylar yaşamışsınızdır, böyle hatırladığınız bir olay var mı?

T.B. : Elbet ilginç şeyler olmuştur ama bir olay olarak hatıramda yok. Ancak size ilginç gelebilecek şeylerden bahsedeyim. Bir kere orada ben 16 yıl hep tek kişi olarak çalıştım. O zamanlar telefon hem otomatik değil, hem de tek hattı. Diyelim ki uzaktan birisi Telin’deki yakınını aradı. O zaman “davetli konuşma” dediğimiz sistem uygulanırdı. Şöyle ki arayan kişi, görüşmek istediği şahsın adını söyler ben de not alır telefonu kapatırdım. Çoğu zaman aranan kişiyi ben çağırmaya giderdim. Tabi bu arada tek olduğum için postanenin kapısını kilitlerdim. Aranan kişiye ulaşınca size davetli telefon var derdim. O kişi postaneye gelince bu sefer ben karşı tarafı arar “davetli konuşma hazır” derdim görüşme gerçekleşirdi. Görevim süresince santral memurluğunu ve posta dağıtıcılığını hep bir arada yürüttüm. Sivas’tan PTT başmüdürü Suçatı’na geldiğinde ben ihtiyaca binaen memur istedim. Hatta müfettişler Suçatı’na ikinci bir memur gerekir diye rapor da tutmuşlardı. Ancak 16 sene boyunca bana ne bir yardımcı ne de memur verdiler. Emekli oldum, o sene PTT yeni binasına taşındı (şimdiki yer). Benim yerime üç kişiyi birden atadılar. Santral otomatik oldu işler kolaylaştı. Artık tek kişi de olsa postaneyi kilitlemeyi gerektirecek iş kalmamıştı.

E.T. : Suçatı’da evine telefon çektiren ilk kişi kimdi? Sonra nasıl yaygınlaştı?

T.B. : Tabi kurum olarak belediyenin, sağlık ocağının ve üç okulun telefonu vardı. Evine telefon alan ilk kişiler zannedersem Mehmet Karakuş, Ibrahim Şimşek, bir de belediye reisi Faik Bilgiç idi. O zamanlar beş on abone vardı. Sonra yavaş yavaş yaygınlaştı. 30’luk santral, sonra 100’lük santral geldi, aboneler de o nispette arttı. Otomatik santralden sonra da biliyorsunuz her eve telefon girdi.

E.T. : Biraz da o yıllardaki posta hizmetlerinden bahseder misiniz?

T.B. : Posta arabaları bize Sivas-Ulaş-Kangal-Gürün hattı üzerinden gelir, Darende-Akçadağ-Malatya hattına devam ederdi. Şimdiki gibi saati saatine gelmez, postanın bazen gece geldiği olurdu. Gece uyanır postayı alırdım. Mektupları günü gününe dağıtırdım. Bazen de okul çocukları gelir “bize mektup var mı?” diye sorarlar, olursa onlara da verirdim.

E.T. : Son olarak, Suçatı Haber okuyucularına ve Suçatı halkına iletmek istediğiniz bir mesajınız var mı?

T.B. : Çalıştığım süre içinde Suçatı halkından çok memnun oldum. Hiç kimseyle en ufak bir problemim olmadı. Suçatılıları hep kendi akrabam gibi görürüm. Her sene mutlaka Suçatı’na gider eşi dostu ziyaret ederim.

E.T. : Turan Amca, bize vakit ayırdığınız için çok teşekkür ediyoruz.

T.B. : Ben teşekkür ederim. Buradan Suçatılı bütün hemşerilerime selamlarımı gönderiyorum.

20.04.2007

Gürünlüler Kültür Dayanışma ve

Yardımlaşma Derneği/KAYSERI