YOLCULUK

Yol meşakkattir, yol çiledir. Her yolculuk kendi içerisinde az - çok zorluk barındırır. Gidilecek mesafe uzadıkça bu zorluk, bu meşakkat artar. Ne için yolculuk yaptığının önemi bir yana, yolculuğun kendisi bizatihi değerlendirmeye ve konuşmaya değerdir.
Yolculuk etmek bir çok insanin hayatinin vazgeçilmez parçasıdır, bazılarının ise hayat tarzıdır. Birileri zorunluluk icabı yolculuk yaparken birileri de dünya gözü ile görmek istediği mekanları görebilmek, oraların havasını teneffüs edebilmek için yolculuk yapar. Her ne amaçla yapılırsa yapılsın, yolculuk yediden yetmişe herkes için bir zorluk barındırır. Yedi ile yetmiş bir arada yolculuk ediyorsa, yedinin bir zorluğu varsa yetmişin iki olur.

Kullarına karşı çok merhametli olan Rabbimiz, her konuda olduğu gibi yolculuk konusunda da kullarına, yolculuk esnasında geçerli olmak üzere bir takim hafifletici kurallar koymuştur. Bunların arasında ilk akla gelen seferiliktir.  Seferilikte yolcular farzı 4 rekat olan namazlarını 2 rekat olarak kılarlar. Günümüzde yolculuklar geçmiş zamanlara göre belki kolaylaştı ve dolayısı ile namazın 2 rekata indirilmesi pek zaruret olarak görünmeyebilir bazı kişilerce. Lakin Peygamber efendimiz bir hadis-i şeriflerinde namazın kısaltılmasının Allah'ın kullarına bir ikramı olduğunu ve Allah'tan gelen bu ikramın geri çevrilmemesi gerektiğini belirtmiştir. Bu sebepledir ki Hanefi mezhebine göre yolculuk esnasında farzı 4 rekat olan namazları 2 rekat kılmak vaciptir. Aksini uygulamak ise mekruhtur.

Seferiliğin yanı sıra, Allah (c.c) zengin olsun fakir olsun, her yolcuya , yolcunun içinde bulunduğu meşakkat halinden dolayı , ona zekat verilebileceğini ayetinde belirtmiştir. Kişi zengin de olsa, çıktığı yolculuk  ona öyle sürprizler sunabilir ve kişi öyle bir duruma düşebilir ki ona zekat vererek maddi yardımda bulunmak ve düştüğü o zor durumdan kurtarmak gerekebilir.

Yolcunun içinde bulunduğu ya da bulunabileceği bu zor durumlardan olsa gerek , Peygamber efendimiz (s.a.v) yolcunun duasını,  kesinlikle kabul olunan  üç duadan biri olarak tarif eder. Dini ne olursa olsun zulme uğrayan mazlumun duası gibi, babanın evladına duası gibi yolcunun duası da Allah (c.c) katında makbuldür. Bu yüzden yolcunun duasını almaya çalışmalı bedduasından da kaçınmalıyız.

Güzel dinimiz İslam'ın yoğun etkisiyle oluşan örf ve adetlerimizde de yolcuya yardim etmek, ona ikram etmek, konaklamasına yardımcı olmak makbul ve güzel davranışlardandır . Allah (c.c) 'in ve peygamber efendimizin (s.a.v)  konu ile ilgili hükümlerini bilmeyen fakat bu topraklarda yetişen  bir insan, anne ve babasından gördüğü örf ve adetiyle bile yolculara yardımını esirgemez.

Ne var ki kapitalizmin etkisinde yetişen , her şeyi para olarak gören, her şeyden maddi bir menfaat kazanmayı amaç edinen bazı kişi ve kurumlar yolculara da, yolda kalanlara da tabiri caizse yolunacak tavuk gözüyle bakmaktadır. Yıllar önce yasadığım bir olay bunu maalesef pekiştirmektedir.

Saat gece yarısına yaklaşırken rahmetli Mehmet emmin ve Sami abim ile Gürün'den köye doğru yola koyulmuşken, birden karnimizin guruldadığını hissettik. Hemen Gürün'ün meşhur otobüs dinlenme tesislerinin birinde yemek yemek üzere durduk. İçeriye girdik ve yemeğimizi ısmarladık...
Yemeğimizin sonuna yaklaşırken  bedel ödemek üzere hesabi istedi rahmetli Mehmet emmim. Hesabi getiren garson  sadece hesabi değil fazlasını da getirmişti sanki. Bedeli ödedik ama giderken de su ücret tarifesine bir bakalım dedik. Sorumlu kişiye ücret tarifesini görmek istediğimizi belirtir belirtmez hemen hesapta bir yanlışlık olduğunu söyledi ve kasadan bize geri ödemek üzere bir miktar para aldı, hem vereceği miktarı saydı hem de özür diledi. Kim bilir kaç kişi böyle yanlışlıklara(!) maruz kalmıştı.

Tesislerde fahiş olan yemek ücretlerinin üstüne bir de bu yanlışlıklar eklenince gerçekten çekilmez oluyor.

Bundan daha kötüsü ise yolcunun yolculuk yapamayacak duruma gelmesinden faydalanan sözüm ona fırsatçıların varlığıdır. Kış mevsiminde kara hazırlıksız yakalanan sürücülere 2-3  kat ücretle zincir satanlar ,  yolda arabası bozulan insanların arabalarını fahiş fiyata çeken çekiciler bunlar arasında ilk akla gelenlerdir.

Yolcunun duasını almaya vesile davranışlar görmek ve göstermek dileğiyle...

Eylül 2010
Salim Engin